Infanтиlizm i narcyzm. Dwa pojęcia, które często mylimy, ale jeszcze częściej idą ramię w ramię. Infantilny człowiek to "wieczny dziecko", które nie chce brać odpowiedzialności. Narcyz to "dorosły z koroną na głowie", wymagający podziwu. Ale jeśli przyjrzeć się bliżej, mają wiele wspólnego: egocentryzm, brak zdolności do empatii, niska tolerancja frustracji. Co więcej, infanтиlizm może być maską dla narcyzmu, a narcyzm często jest napędzany infanтиlizmem. W tej artykule omówimy, czym są podobne, czym się różnią i co zrobić, jeśli odkryłeś te cechy u siebie lub u bliskich.

Czym jest infanтиlizm u dorosłych

Infanтиlizm to zachowanie w psychice dorosłego człowieka cech, które są charakterystyczne dla dzieci. To nie diagnoza, ale cecha osobowości. Wyraża się w niechęci do podejmowania decyzji, przekładaniu odpowiedzialności, poszukiwaniu "rodzica" (partnera, szefa, państwa), który wszystko załatwi. Infantilny człowiek żyje jednym dniem, nie umie planować, łatwo ulega chwilowym pragnieniom. Może być uroczy, spontaniczny, ale jego spontaniczność szybko się męczy. W sytuacji kryzysowej wpada w stłuczeń lub histerykę, zamiast działać. Nie lubi, gdy go "wychowują", ale jednocześnie stale narzeka i skarży się. Przykład: mężczyzna w wieku 35 lat, który mieszka z mamą, pracuje jako kurier, a wszystkie wolne pieniądze wydaje na gry. Albo kobieta, która przekłada wszystkie sprawy codzienne na męża, a sama narzeka na zmęczenie.

Czym jest narcyzm u dorosłych

Narcyzm to cecha osobowości (w skrajnej formie - zaburzenie), charakteryzująca się wielkim poczuciem własnej ważności, potrzebą stałego podziwu i brakiem empatii. W przeciwieństwie do infantila, narcyz może być bardzo udany, celowy i nawet workoholik. Ale jego sukces nie jest celem samym w sobie, tylko sposobem na uzyskanie podziwu. Narcyz nie znosi krytyki, obniża innych, karmi się za urazone ego. Nie jest zdolny do prawdziwej bliskości, używa ludzi jako narkotyku do podniesienia samooceny. Przykład: szef, który przypisuje sobie wszystkie zasługi podwładnych i zwalnia za najmniejsze niezgodzenie się. Albo partner, który wymaga ciągłego uwagi, ale sam nie interesuje się uczuciami innego.

Podobieństwa: wspólny korzeń

I infantil, i narcyz są egocentrykami. Świat kręci się wokół nich, ich pragnień, ich uraz. Oba nie są zdolne do zdrowego kompromisu. Oba boją się dorosłej odpowiedzialności (ale inaczej: infantil ją unika, a narcyz ją symuluje, naprawdę się boiąc porażki). Oba mają niską samoocenę pod maską. Infantil wygląda na niepewnego, a narcyz na pewnego siebie, ale w głębi obaj są wrażliwi. Oba dorastali w dysfunkcyjnych rodzinach: albo nadmierna opieka, albo chłodek i przemoc. Oba źle znoszą odmowę. Jeśli im się odmówi, infantil się obrazi i zniknie w siebie, a narcyz wybuchnie i zacznie się zemstować.

Różnice: infantil nie buduje wielkich planów

Infantil nie dąży do wielkości, chce, aby go zostawiono w spokoju i pozwolono mu się bawić. Narcyz, przeciwnie, pragnie tronu. Infantil może przyznać się do swojego błędu (choć tylko wtedy, gdy nie wymaga to wysiłku), a narcyz nigdy. Infantil bardziej przypomina "leniwego dziecka", a narcyz "kapryśnego króla". W relacjach infantil oczekuje, że będą go traktować jak dziecko; a narcyz oczekuje kultu jako bóstwo. Infantil jest skłonny do uzależnień (alkohol, gry, jedzenie), a narcyz do workoholizmu i shopoholizmu (statusowe rzeczy). Jednocześnie możliwe jest ich połączenie: narcyz może być infantylny w życiu codziennym (nie myje naczyń, nie płaci rachunków), a w karierze agresywny.

Mixed drink: narcystyczny infanтиlizm

Najbardziej trudny wariant to, gdy cechy się mieszają. Człowiek jednocześnie wymaga podziwu i nie bierze na siebie żadnej realnej odpowiedzialności. Uważa się za geniusza, ale nie może zapłacić za mieszkanie. Pragnie władzy, ale nie potrafi zorganizować nawet swojego dnia. Tacy ludzie często stają się tyranami w rodzinie: krzyczą, znieważają, ale jednocześnie sami nie pracują lub pracują leniwie. Wymagają, aby ktoś inny: państwo, rodzice, partner. Przy tym nie rozumieją, dlaczego otoczenie nie jest zachwycone. To niezwykle toksyczny typ osobowości, który niszczy wszystkich, którzy wpadają w jego orbity.

Przyczyny powstania

Oba zjawiska mają korzenie w dzieciństwie. Infanтиlizm z powodu nadmiernego opieki ("mama wszystko załatwi") lub, przeciwnie, z powodu traumy, gdy dziecko zastyga w fazie "nie chcę dorastać, bo dorośli są okrutni". Narcyzm z powodu przeplatania idealizacji i obniżania: rodzice to chwalili (jesteś geniuszem), to znieważyli (jesteś nikczemnością). Dziecko uczy się bronić poprzez graniczne "Ja". Często w rodzinach narcystów i infantilów były naruszone granice, nie było zdrowej separacji. Czynniki kulturowe: media społecznościowe kultywują infantrylną potrzebę lajków (natychmiastowe przyjemności) i narcystyczną demonstrację sukcesu.

Na początku związku taki człowiek może być uroczy (narcystyczna "idealizacja") i spontaniczny (infantrylna lekkość). Ale potem zauważasz: nie wykonuje obietnic, przekłada na ciebie codzienne sprawy, wymaga podziwu, ale sam nic nie robi, aby go zasłużyć. Może wywołać histerykę, jeśli nie kupisz mu zabawki, a na następny dzień wymagać, abyś podziwiał jego genialną ideę. Nie potrafi cieszyć się twoimi sukcesami, ale stale narzeka na swoje porażki. Jeśli próbujesz porozmawiać o jego zachowaniu, atakuje cię ("ty sama jesteś winna") lub obraża się ("nie kochasz mnie"). To błędne koło.

Najłatwiej jest zmienić czysty infanтиlizm bez narcyzmu. Jeśli człowiek zdaje sobie sprawę z problemu i chce dorosnąć, psychoterapia (terapia schematyczna, CBT) oraz treningi odpowiedzialności, planowanie finansowe mogą mu pomóc. Narcyzm jest trudniejszy do wyleczenia: narcysta rzadko idzie do psychologa, ponieważ nie widzi problemu ("to świat głupców"). Jeśli narcysta idzie na terapię (często z powodu depresji lub utraty związku), proces trwa lata. A połączenie infanтиlizmu i narcyzmu to najgorszy prognostyk. Terapia trwa latami, a sukces nie jest gwarantowany. Dlatego psychologowie często radzą partnerom takich ludzi, aby nie czekali na cud, ale ratowali się.

Pierwsze - przyznać problem. Jeśli zrozumiałeś, że jesteś tym samym "wiecznym dzieckiem" lub "koronowanym egoistą", to już pierwszy krok. Drugie - skontaktować się z psychoterapeutą. Nie próbuj sam sobie radzić, korzenie są głębsze. Trzecie - zacząć od małego: uczyć się brać odpowiedzialność za swoje finanse, za swoje emocje, za swoje czas. Przestać przekładać winę. Uczyć się mówić "nie" swoim kaprysom. I co najważniejsze - przestać szukać "rodzica" w partnerze lub szefie. To trudne, bolesne, ale daje szansę na szczęśliwe życie. Masz prawo do błędu, ale nie masz prawa niszczyć innych swoją niezdołężnością.

Infanтиlizm i narcyzm to dwie strony jednej medali niewzrośłości. Niszczą związki, karierę, zdrowie. Ale jest wyjście. Ścieżka do dorosłości prowadzi przez ból - ból od zrozumienia, że nie jesteś centrum wszechświata, że inni także mają uczucia, że życie wymaga wysiłku. Ale nagrodą jest wolność, szacunek i w końcu prawdziwa bliskość. Czy jesteś gotowy na nią?

© elibrary.pl

Permanent link to this publication: