Pizza: historia jednego koła, zdobywającego świat

W świecie nie ma zbyt wielu potraw, które są jednocześnie codziennym jedzeniem, obiektem sztuki kulinarnej i symbolem całego narodu. Pizza jest jednym z nich. To nie tylko placek z nadzieniem, to cała filozofia, która zawiera w sobie historię, geografię, ekonomię i kulturę. Jest kochana w Neapolu, w Nowym Jorku, w Tokio, w Moskwie. Choć pizza od dawna jest zjawiskiem globalnym, w każdej krajowej wersji zyskuje unikalny smak, rozmiar i nawet znaczenie. Skąd się wzięła, jak ewoluowała i dlaczego jemy ją na różne sposoby? Podążmy na to podróż, zaczynając od wąskich uliczek neapolitańskiego kwartału.

Święto pizzy: od ubóstwa do legendy

Pizza, jaką znamy dzisiaj, powstała w Neapolu. Ale jej przodkowie — placek z nadzieniem — były znane już w starożytności. Grecy, Rzymianie i Egipcjanie piekli chleb z olejem, czosnkiem, ziołami i serem. Jednak to w XVIII–XIX wieku w biednych dzielnicach Neapolu pizza przybrała swoją ostateczną formę: cienka placek z ciasta drożdżowego, pieczona w piecu na drewno, z pomidorami, mozzarellą i bazylikiem. To było proste, tanie i sycące danie dla mieszkańców, którzy nie mieli czasu na długą gotowanie.

Pierwszy znany dokumentalny przepis na pizzę datuje się z 1830 roku, ale prawdziwy przełom miał miejsce w 1889 roku. Wtedy neapolitański piekarz Raffaele Esposito stworzył pizzę „Margherita” na cześć królowej Margherity Sabaudzkiej. Użył czerwonych pomidorów, białych kawałków mozzarelli i zielonych liści bazylika, aby odtworzyć kolory flagi Włoch. Królowa bardzo polubiła pizzę, nawet wysłała pizzarzowi podziękowanie. Od tego czasu Margherita stała się symbolem neapolitańskiej kuchni, a później całej Włoch.

Na początku XX wieku pizza zaczęła wykraczać poza granice Włoch. Włoscy emigranci przywozili ją do Ameryki, gdzie zaczęła swoją nową życie, przekształcając się z biednej ulicznej jedzenia w jeden z najpopularniejszych i najbardziej uniwersalnych produktów na świecie. Jednak nawet dzisiaj, gdy pizzę można znaleźć w każdej części planety, neapolitańczycy uważają, że prawdziwa pizza to tylko ta, która urodziła się na ich ulicach.

Włochy: każdy region ma swój smak

W Włoszech pizza to nie tylko danie, to przedmiot narodowej dumy. W 2017 roku neapolitańskie sztuki kulinarne przygotowywania pizzy zostały wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturalnego UNESCO. Neapolitańska pizza to ścisły kanon: ciasto musi być cienkie i miękkie, z wysokimi brzegami, pieczone w piecu na drewno przy temperaturze około 450 stopni i pieczone nie dłużej niż 90 sekund. Nadzienie — minimum: sos pomidorowy, świeża mozzarella, oliwa z oliwek, bazylica. Żadnych ananasów, żadnej kiełbasy, żadnych grzybów — to już nie klasyka.

Ale w innych regionach Włoch pizza może wyglądać inaczej. W Rzymie wolą bardziej cienką i chrupiącą podstawę, którą często podają na talerzu i jedzą nożem i widelcem. W Ligurii pieką „focaccię” z serem i rozmarynem, co również uważ
© elibrary.pl

Permanent link to this publication: